Elisa Lam'a Ne Oldu? Asansör Kaydı ve Rapor

Şubat 2013’te Los Angeles’taki bir otelin misafirleri sudan şikâyet ediyordu: basınç düşüktü, su bulanık akıyordu. Bir bakım görevlisi çatıya çıktı, su tanklarından birinin kapağını açık buldu ve içine baktı. İçeride 19 gündür aranan genç bir kadın vardı.

Dünya onu zaten tanıyordu; polisin yayımladığı bir asansör kaydında 2,5 dakika boyunca görünmüştü. Bu yazı o kaydı, adli tıp raporunu ve çevresinde büyüyen söylentileri yan yana koyuyor.

Elisa Lam kimdi?

Elisa Lam 21 yaşındaydı, Vancouver’da yaşıyor ve British Columbia Üniversitesi’nde okuyordu. Ailesi Hong Kong’dan göç etmişti. Ocak 2013’te tek başına, tren ve otobüsle Kaliforniya kıyısını gezmeye çıktı. 26 Ocak’ta Los Angeles’a vardı, iki gün sonra kent merkezindeki Cecil Oteli’ne yerleşti.

İnternette yazan biriydi. 2010’da açtığı Ether Fields adlı blogda bipolar bozukluk ve depresyonla mücadelesini gizlemiyordu. 2012 başında bir nüks yüzünden derslerinin bir bölümünü bırakmış, kendini yönsüz ve kaybolmuş hissettiğini yazmıştı. Doktorunun yazdığı birkaç ilacı vardı. Kız kardeşinin polise anlattığına göre, ilaçlarını aksattığı dönemlerde gerçek olmayan şeyler görüyor, korkup yatağının altına saklandığı oluyordu. Ailesine göre kendine zarar vermeyi düşündüğüne dair bir geçmişi yoktu.

Cecil Oteli nasıl bir yerdi?

Cecil 1924’te iş insanları ve turistler için açıldı: 14 kat, 700 oda, mermer bir lobi. Beş yıl sonra Büyük Buhran geldi ve otel eski günlerine dönemedi. Yanındaki bölge zamanla binlerce evsizin yaşadığı Skid Row oldu; odalar ucuzladı.

Otelin kötü bir ünü vardı. 1930’lardan başlayarak burada birçok intihar kayda geçti. 1964’te emekli bir telefon operatörü odasında öldürüldü; cinayet çözülemedi. 1980’lerde seri katil Richard Ramirez’in burada birkaç hafta kaldığı anlatılır. 1991’de Avusturyalı seri katil Jack Unterweger de bu otelde kaldı. 2011’de binanın bir bölümü gezginlere yönelik ucuz bir konaklama olarak “Stay on Main” adıyla açıldı. Elisa’nın kaldığı yer burasıydı.

Son günlerde ne oldu?

Elisa önce beşinci kattaki ortak bir odaya yerleşti. İki gün içinde oda arkadaşları şikâyet etti. Otel müdürünün anlattığına göre onlara gitmelerini söyleyen notlar bırakıyor, kapıyı kilitleyip içeri girmek isteyenden şifre soruyordu. Otel onu tek kişilik odaya aldı. Aynı günlerde bir televizyon programının çekiminden, taşkın davranışları yüzünden güvenlik tarafından çıkarıldı.

31 Ocak, otelden ayrılıp Santa Cruz’a gideceği gündü. O gün onu otelin dışında gören tek kişi, yakındaki bir kitapçının müdürü Katie Orphan’dı; Elisa’yı neşeli ve konuşkan buldu, ailesine hediye aldığını anlattı. Elisa yolculuk boyunca ailesini her gün aramıştı. O gün aramadı. Ailesi polise başvurdu ve Los Angeles’a geldi.

Polis odasına baktı, arama köpeklerini binada dolaştırdı, çatıya da çıktı. Bir iz bulunmadı. Bir suç kuşkusu olmadan 700 odanın hepsine girilemiyordu.

Asansör kaydında ne görünüyor?

Polis 13 Şubat’ta otelin asansör kamerasından 31 Ocak gecesine ait bir kaydı yayımladı. Elisa asansöre giriyor ve kat düğmelerinin neredeyse hepsine basıyor. Asansör hareket etmiyor. Başını uzatıp koridorun iki yanına bakıyor, geri çekilip köşeye siniyor. Sonra dışarı çıkıyor, koridorda ellerini alışılmadık biçimde oynatıyor ve görüntüden çıkıyor. Kapı ancak o gittikten sonra kapanıyor.

Video hızla yayıldı; yalnızca Çin’deki Youku sitesinde ilk 10 günde 3 milyon kez izlendi. Kimine göre birinden kaçıyordu, kimine göre bir maddenin etkisindeydi. Bir bölümü de videoyla oynandığını öne sürdü. Bu iddiaların hiçbiri kanıtlanamadı.

Adli tıp ne buldu?

19 Şubat sabahı bakım görevlisi çatıya çıktı. Çatıda her biri yaklaşık 3.700 litrelik dört tank vardı. Tankın ağzı ekipman için dar olduğundan ekipler tankı boşaltıp yan tarafını keserek açtı.

Adli tıbba göre ölüm nedeni boğulmaydı. Darp, saldırı ya da intihar belirtisi yoktu. Kayıttaki giysilere benzeyen giysileri, saati ve oda anahtarı tankın içindeydi. Kanında uyuşturucu yoktu, yalnızca çok az alkol vardı. Reçeteli ilaçlarının kandaki düzeyi ise çok düşüktü; odasındaki kutularda kalan hap sayısı da ilaçlarını eksik aldığını ya da bir süredir almadığını gösteriyordu. Karar: kaza sonucu boğulma; bipolar bozukluk önemli bir etken.

Çatıya ve tanka nasıl ulaştı?

Rapor nasıl öldüğünü söylüyor, oraya nasıl gittiğini söylemiyor. Çatı kapıları kilitliydi, şifre ve anahtarlar yalnızca personeldeydi, zorlanırsa alarm çalmalıydı. Ancak başka bir yol vardı: yangın merdiveni. Arama köpeklerinin izlediği koku, yangın merdivenine açılan bir pencerenin önünde kaybolmuştu. Sonradan internete konan bir video da çatıya bu yoldan kolayca çıkılabildiğini gösterdi.

Tanklar yaklaşık 1,2 metre çapında, 2,4 metre boyunda silindirlerdi. Sabit merdiven yoktu; personel seyyar merdiven kullanıyordu. Kapaklar ağırdı, ama görevli kapağı açık bulmuştu. Yani kapağı içeriden kimin kapattığı gibi bir soru yok.

Polisin açıklaması

Polise göre Elisa ilaçlarını bırakmıştı ve ağır bir psikotik atak geçiriyordu. Asansördeki davranışı da bunun parçasıydı; kendini tehlikede sanıyor, saklanıyordu. Çatıya çıktı ve korunmak için tanka girdi. Su seviyesi başta yüksekti; otelde musluklar açıldıkça su azaldı ve tutunacak yeri olmayan pürüzsüz bir silindirin içinde mahsur kaldı.

Bu bir çıkarım. Ancak eldeki kanıtlarla en çok örtüşen açıklama bu.

İnternet söylentileri ve bedeli

2005 yapımı Dark Water adlı korku filminde de arızalı bir asansör, renkli akan su ve çatıdaki bir tank vardı; benzerlik çok konuşuldu. Aynı günlerde Skid Row’daki tüberküloz salgını haber oldu ve birileri hastalığın testlerinden birinin adının LAM-ELISA olduğunu fark etti. Elisa’nın ölümünden sonra Tumblr hesabında beliren gönderilerin en olası açıklaması ise önceden zamanlanmış paylaşımlar. Telefonu hiç bulunamadı.

Bu merakın bir bedeli oldu. Karanlık temalı şarkılar yapan Meksikalı müzisyen Pablo Vergara, otelde bir yıl önce üç gün kalmıştı. İnternet kullanıcıları onu katil ilan etti; ölüm tehditleri aldı. 2021’de yayımlanan bir Netflix belgeselinde bunun hayatını nasıl altüst ettiğini anlattı.

Dava ve otelin sonu

Ailesi 2013’te otele dava açtı; otelin çatıyı ve tankları misafirler için güvenli kılmadığını savundu. Dava 2015’te düştü. Cecil 2017’de yenilenmek üzere kapandı, aynı yıl kent yönetimi binayı tarihî anıt ilan etti. Aralık 2021’de yeniden açıldı; artık otel değil, Skid Row’daki düşük gelirli insanlar için 600 kişilik bir sosyal konut.

Asansördeki 2,5 dakika yıllardır bir korku hikâyesi gibi izleniyor. Görüntüdeki kişi ise tek başına yolculuğa çıkmış, yardıma ihtiyacı olan 21 yaşında bir genç kadındı.

Bu yazı, ruhsal sağlık sorunu yaşayan gerçek bir insanın ölümünü anlatıyor. Sen ya da bir yakının zor bir dönemden geçiyorsa bir sağlık kuruluşundan destek almaktan çekinme.

Kayda göre hüküm

• Elisa Lam bir cinayete kurban gitti.Kanıt yok

  Adli tıp incelemesinde darp, saldırı ya da intihar belirtisi bulunmadı. Karar: kaza sonucu boğulma; bipolar bozukluk önemli etken.

• Asansör videosuyla oynandı; bir dakikaya yakın bölüm kesildi.Kanıt yok

  Saat bilgisinin kapatıldığı, bazı yerlerin yavaşlatıldığı ve bir bölümün kesildiği öne sürüldü. Bu iddiaların hiçbiri kanıtlanamadı.

• Bir misafirin kilitli çatıya çıkması olanaksızdı.Yanlış

  Kapılar kilitli ve alarmlıydı, ama çatıya yangın merdiveninden çıkılabiliyordu. Arama köpeklerinin izlediği koku da yangın merdivenine açılan bir pencerenin önünde kayboldu.

• Ölüm, Skid Row'daki tüberküloz salgını ve LAM-ELISA testiyle bağlantılı.Yanlış

  Test de salgın da gerçek, ama aralarındaki tek bağ ad benzerliği.

• Meksikalı müzisyen Pablo Vergara olayla ilgiliydi.Yanlış

  Vergara otelde bir yıl önce üç gün kalmıştı. Elisa Lam'la hiç tanışmadı ve o öldüğünde ülkede değildi.

Kaynaklar

1. Wikipedia (İngilizce): Death of Elisa Lam
2. Wikipedia (İngilizce): Cecil Hotel (Los Angeles)
3. Los Angeles County adli tıp raporu (Haziran 2013), basına yansıyan bölümleriyle
4. CNN (Şubat 2013): The Last Bookstore müdürü Katie Orphan ile görüşme
5. ABC News, CBS News, LAist (Şubat–Mart 2013): Skid Row tüberküloz salgını
6. Entertainment Tonight (Şubat 2021): Pablo Vergara ile görüşme
7. Netflix: Crime Scene: The Vanishing at the Cecil Hotel (2021)