Deniz Arda'ya Ne Oldu? Kayıtlar Ne Diyor?

Kasım 2020’de İsveç Silahlı Kuvvetleri’nde görevli Türk asıllı bir subay Stockholm’de kayboldu. Aylar süren aramanın ardından bedeni bir millî parkta bulundu. Olay hakkında internette çok şey anlatılıyor; bunların bir bölümü haberlerle ve polis açıklamalarıyla doğrulanabiliyor, bir bölümü doğrulanamıyor.

Bu yazı ikisini ayırıyor. Dayandığı haberler sayfanın sonunda listelendi.

Deniz Arda kimdi?

Deniz Arda 31 yaşındaydı. İsveç’in TV4 kanalına göre meslekten askerdi ve İsveç Silahlı Kuvvetleri’nde üst düzey bir yöneticilik görevi vardı. Babası Yüksel Arda onu İsveç Donanması’nda komando subayı olarak tanımladı. İsveç basınına göre ülkenin kuzeyindeki Arvidsjaur’da görevliydi ve başkente eğitim için gelmişti.

Videoda anlatılan öteki özgeçmiş ayrıntıları (dört ayrı komando dalını tamamladığı, savunma sistemlerini devreye sokabilecek üç subaydan biri olduğu) incelediğimiz haberlerde yer almıyor.

Kayboluş hakkında ne biliniyor?

Polise göre Arda 18 Kasım 2020’de Stockholm’ün Södermalm semtinden kayboldu. Babasının anlattığına göre o gün Stockholm çevresinde 80 kilometrelik bir koşu yapmayı planlıyordu. Arkadaşlarına kayalık bir bölgede uzun bir koşuya çıkacağını söylemişti.

Güvenlik kameraları onu bir spor salonundan çıkarken kaydetti. Cep telefonu, kimlik kartı ve sırt çantası evinde bulundu.

Meslektaşları ve yakınları ondan birkaç gün haber alamayınca arama başlatıldı.

Aramalar nasıl yürütüldü?

Ordu, polis ve sivil toplum kuruluşları Stockholm’ün Nacka bölgesinde üç ay boyunca havadan ve karadan arama yaptı. TV4, yüzlerce asker ve meslektaşın aramaya katıldığını yazdı. Yüksel Arda, Anadolu Ajansı’na yaklaşık 3.200 sivilin katıldığını söyledi.

Türkiye’nin Stockholm Büyükelçisi Hakkı Emre Yunt, olayın ilk günden beri yakından izlendiğini ve Dışişleri Bakanlığı’nın bilgilendirildiğini açıkladı.

Ocak 2021’de Yüksel Arda, polisin cinayet, kaçırılma, intihar ve kendi isteğiyle ortadan kaybolma olasılıklarını değerlendirdiğini aktardı. Bu bilgi polisin doğrudan açıklaması değil, babanın aktarımıdır.

Nerede ve nasıl bulundu?

27 Şubat 2021’de bir yürüyüşçü, Stockholm’ün güneyindeki Tyresta Millî Parkı’nda bir kaya kümesinin arasında bir beden fark etti ve polise haber verdi. Polis 8 Mart 2021’de bunun kayıp subay olduğunu doğruladı; ailesi bilgilendirildi.

Stockholm polisinin sözcüsü Carina Skagerlind, ilk adli incelemenin kayboluşla bağlantılı bir suça işaret etmediğini söyledi. Polis, ölümle ilgili suç kuşkusu bulunmadığını açıkladı.

Ölüm nedeni açıklanmadı. İncelediğimiz haberlerde bedenin durumuna ilişkin bir ayrıntı da yok.

Hangi iddialar doğrulanmıyor?

Olay hakkında yaygın biçimde anlatılan, videoda da yer alan bazı ayrıntılar, dayandığımız üç haberde ve aktarılan polis açıklamalarında bulunmuyor:

• Başın bulunamadığı,
• Bilgisayarında, bulunduğu yerin fotoğraflarının çıktığı,
• Ailenin ve olayı araştıranların tehdit aldığı,
• Kayboluşun 12–13 Kasım’da gerçekleştiği ve iki gün sonra askerî bir uçuşa katılacağı.

Bunların yanlış olduğunu söyleyemeyiz; doğrulayan bir kaynağa ulaşamadık. Tarih konusunda polisin verdiği gün 18 Kasım.

Öne sürülen ihtimaller

Videoda üç ihtimal sayılıyor: bir istihbarat operasyonunun hedefi olması, ırkçı bir saldırı ve kendi isteğiyle hayatına son vermesi. Üçü için de kamuya açık bir kanıt yok.

Eldeki tek resmî değerlendirme, polisin suç belirtisi görmediği yönünde. Ölüm nedeni açıklanmadığı sürece bu sorulardan herhangi birine kesin yanıt vermek mümkün değil. Babası, oğlunun nasıl ve ne zaman öldüğünü öğrenmek istediğini defalarca dile getirdi.

Neden hâlâ konuşuluyor?

Çünkü kamuoyunun bildiği çok az şey var: bir kayboluş tarihi, bir bulunuş yeri ve “suç kuşkusu yok” açıklaması. Arada kalan boşluğu söylentiler dolduruyor.

Yeni bir resmî açıklama ya da güvenilir bir haber çıkarsa bu yazı güncellenecek.

Bu yazı yakın tarihte hayatını kaybetmiş bir insanı konu alıyor. Sen ya da bir yakının zor bir dönemden geçiyorsa bir sağlık kuruluşundan destek almaktan çekinme.

Kayda göre hüküm

• Deniz Arda'nın başı bulunamadı.Kanıt yok

  Bulunuşu ve kimlik doğrulamasını aktaran TV4, Duvar English ve Hürriyet Daily News haberlerinde böyle bir bilgi yer almıyor. Polis bedenin durumuna ilişkin ayrıntı açıklamadı.

• Bilgisayarında, bulunduğu yerin fotoğrafları vardı.Kanıt yok

  Videoda da “iddiaya göre” diye aktarılıyor. İncelediğimiz haberlerde ve polis açıklamalarında böyle bir bilgi yok.

• Deniz Arda bir suikast ya da ırkçı saldırı sonucu öldürüldü.Kanıt yok

  Stockholm polisi, ilk adli incelemenin kayboluşla bağlantılı bir suça işaret etmediğini ve suç kuşkusu bulunmadığını açıkladı. Ölüm nedeni açıklanmadığı için başka bir sonuca varmak da mümkün değil.

• Aramalara 3.200 gönüllü katıldı.Kısmen doğru

  Bu sayı, babası Yüksel Arda'nın Anadolu Ajansı'na verdiği bilgiye dayanıyor. TV4 yüzlerce asker ve meslektaşın aramaya katıldığını yazdı; resmî bir toplam yayımlanmadı.

Kaynaklar

1. TV4 (İsveç), 8 Mart 2021: polis, Tyresta'da bulunan kişinin Deniz Arda olduğunu doğruladı; suç kuşkusu yok
2. Duvar English, 9 Mart 2021: bulunuş tarihi ve polis sözcüsünün açıklaması (Aftonbladet'ten aktarım)
3. Hürriyet Daily News, 28 Ocak 2021: kayboluş, aramalar ve babasının Anadolu Ajansı'na açıklamaları