Zodiac Katili Kimdi? Neden Yakalanamadı?

1969’da Kaliforniya’da bir katil gazetelere mektup yazmaya başladı. Cinayetleri üstleniyor, polisle alay ediyor, mektuplarına şifreler ekliyordu. Hiç yakalanmadı, hiç suçlanmadı ve kim olduğu bugün de bilinmiyor.

Cinayetler nasıl başladı?

Zodiac’a atfedilen ve doğrulanan saldırılar dört tane; hepsi San Francisco Körfez Bölgesi’nde, Aralık 1968 ile Ekim 1969 arasında gerçekleşti.

• 20 Aralık 1968, Benicia. Lise öğrencileri Betty Lou Jensen (16) ve David Faraday (17), Lake Herman yolunda park ettikleri arabanın yanında vurularak öldürüldü.
• 4–5 Temmuz 1969, Vallejo. Darlene Ferrin (22) ve Michael Mageau (19), Blue Rock Springs Parkı’nın otoparkında vuruldu. Ferrin öldü, Mageau kurtuldu. Gece yarısından kısa süre sonra bir adam Vallejo polisini karakola iki sokak uzaktaki bir ankesörlü telefondan aradı, saldırıyı üstlendi ve bir önceki yılki cinayetleri de kendisinin işlediğini söyledi.
• 27 Eylül 1969, Berryessa Gölü. Üniversite öğrencileri Bryan Hartnell (20) ve Cecelia Shepard (22) göl kıyısında saldırıya uğradı. Saldırgan siyah bir başlık takmıştı; göğsünde, sonradan imzası olacak daire içinde artı biçimli işaret vardı. Hartnell kurtuldu, Shepard iki gün sonra hastanede öldü.
• 11 Ekim 1969, San Francisco. Taksi şoförü Paul Stine (29), Presidio Heights semtinde vurularak öldürüldü. Polis merkezindeki görevli şüpheliyi yanlışlıkla siyah olarak anons etti. Zodiac sonraki bir mektubunda, cinayetten dakikalar sonra iki polisin onu durdurup soru sorduğunu yazdı.

Bu, doğrulanan son Zodiac cinayetiydi. Beş kişi ölmüş, iki kişi sağ kurtulmuştu.

Mektuplar ne istiyordu?

1 Ağustos 1969’da Vallejo Times, San Francisco Chronicle ve San Francisco Examiner gazeteleri neredeyse aynı içerikte birer mektup aldı. Yazan kişi Vallejo’daki saldırıları üstleniyor, yalnızca polisin bildiği ayrıntıları veriyordu. Her mektupta bir şifrenin üçte biri vardı ve şifre basılmazsa öldürmeyi sürdüreceği yazıyordu. Gazeteler yayımladı.

Üçüncü mektubunda kendine bir ad verdi: “Zodiac konuşuyor.” Bütün mektuplarını nişangâh artısını andıran bir işaretle imzaladı.

1969’dan 1974’e kadar gazetelere, polise ve bazı kişilere 20’den fazla mektup gönderdi. Bombalama tehditleri savurdu, bomba çizimleri ekledi. Bir mektubunda bir okul otobüsünün lastiğine ateş edip inen çocukları hedef alacağını yazdı. Bu saldırı hiç gerçekleşmedi.

Son mektubu 1974’te Chronicle’a ulaştı. İçinde bir skor vardı: kendisi için 37, San Francisco polisi için 0. Sonra mektuplar kesildi. Neden kesildiği bilinmiyor.

Şifreler çözüldü mü?

Zodiac dört şifre gönderdi. İkisi çözüldü.

408 karakterlik şifre. İlk üç mektupla gelen parçalar birleşince 408 simgelik bir metin oluşuyordu. 5 Ağustos 1969’da Salinas’ta yaşayan bir çift, Donald ve Bettye Harden çözdü. Metinde insan öldürmenin vahşi hayvan avlamaktan daha eğlenceli olduğu ve kurbanlarının öbür dünyada kölesi olacağı yazıyordu. Ad yoktu.

340 karakterlik şifre. 8 Kasım 1969’da Chronicle’a gönderildi ve 51 yıl çözülemedi. 5 Aralık 2020’de üç kişilik bir ekip çözdü: Amerikalı yazılım mühendisi David Oranchak, Avustralyalı matematikçi Sam Blake ve Belçikalı programcı Jarl Van Eycke. Metin, onu yakalamaya çalışırken eğlendiklerini umduğunu ve gaz odasından korkmadığını söylüyordu. Yine ad yoktu.

Geriye kalan iki kısa şifre için yüzlerce çözüm önerildi. Oranchak’a göre bunların doğru olup olmadığını belirlemek, şifreler çok kısa olduğu için pratikte olanaksız.

Şüpheliler kimdi?

2009’da yayımlanan bir habere göre San Francisco polisi yaklaşık 2.500 şüpheliyi inceledi; bunlardan yalnızca altı kadarı ciddiye alındı.

Polisin adını açıkladığı tek şüpheli Arthur Leigh Allen’dı. Vallejo’da yaşayan eski bir ilkokul öğretmeniydi; başka bir suçtan hüküm giymişti. 1992’de, Zodiac cinayetlerinden hiç suçlanmadan öldü.

2002’de San Francisco polisinin laboratuvarı, mektuplardaki pul ve zarflardaki tükürükten kısmi bir DNA profili çıkardı. Profil Allen’la eşleşmedi. Bir araştırmacı sonradan bu örneğin pulun dış yüzünden alındığını ve başka birine ait olabileceğini öne sürdü. Soruşturmayı yıllarca yürüten dedektif Dave Toschi 2010’da, Allen aleyhindeki bütün kanıtların sonunda olumsuz çıktığını söyledi.

Yıllar içinde başka adlar da öne sürüldü; 2018’de ölen Gary Francis Poste bunlardan biri. Hiçbiri kanıtlanmadı. Konuyu izleyen bir araştırmacıya göre her yıl 50 ila 100 yeni şüpheli adı ortaya atılıyor.

Neden yakalanamadı?

Birkaç somut neden var.

Saldırılar farklı yetki alanlarında işlendi: Benicia, Vallejo, Napa İlçesi ve San Francisco. Her birinin ayrı polis teşkilatı ve ayrı dosyası vardı.

1969’da DNA incelemesi yoktu. Mektuplar, zarflar ve pullar onlarca yıl boyunca elden ele geçti; sonradan yapılan testlerin sonuçları bu yüzden tartışmalı.

Olay yerlerinden kesin bir kimliğe götüren kanıt çıkmadı. 2010’da Napa İlçesi, Berryessa Gölü’ndeki olay yerinden toplanan eşyalardan DNA elde etmeyi denedi ve başaramadı.

Dosya bugün ne durumda?

Kaliforniya Adalet Bakanlığı, FBI, Vallejo kenti ile Napa ve Solano ilçe şeriflikleri dosyayı açık tutuyor.

Zodiac’ın işareti popüler kültürün parçası oldu; filmler çekildi, kitaplar yazıldı. Katil adsız kaldı. Kurbanların adları ise biliniyor: Betty Lou Jensen, David Faraday, Darlene Ferrin, Cecelia Shepard ve Paul Stine.

Kayda göre hüküm

• Zodiac'ın şifrelerinden birinde kimliği yazıyor.Kanıt yok

  Çözülen iki şifrede (1969'da çözülen 408 karakterlik ve 2020'de çözülen 340 karakterlik) ad yok. Çözülemeyen iki kısa şifre için önerilen çözümlerin doğruluğu, kısa oldukları için sınanamıyor.

• Zodiac 37 kişiyi öldürdü.Kanıt yok

  Bu sayı kendi iddiası; 1974'teki son mektubunda yazdı. Doğrulanan ölüm sayısı beş. San Francisco polisinden bir dedektif 1976'da “en az altı” demişti.

• Katil Arthur Leigh Allen'dı.Kanıt yok

  Polisin adını açıkladığı tek şüpheli oydu, ama 2002'de mektup pullarından çıkarılan kısmi DNA profili Allen'la eşleşmedi. Soruşturmanın baş dedektifi 2010'da aleyhindeki bütün kanıtların olumsuz çıktığını söyledi.

Kaynaklar

1. Wikipedia (İngilizce): Zodiac Killer ve maddenin atıfları; yazıdaki adlar, tarihler, mektuplar ve şifre çözümleri bu maddeyle doğrulandı