Unabomber Ted Kaczynski Nasıl Yakalandı?

1978’de ABD’de üniversitelere bombalı paketler gelmeye başladı. FBI yıllarca gönderenin peşine düştü; soruşturma, kurumun tarihindeki en uzun ve en pahalı soruşturma oldu. Aranan adam bu sırada Montana’da, elektriği ve suyu olmayan küçük bir kulübede yaşıyordu. Harvard mezunu bir matematikçiydi.

Sonunda yakalandı. Onu ele veren, yayımlanmasını kendisinin istediği bir metindi.

Ted Kaczynski kimdi?

Theodore John Kaczynski 22 Mayıs 1942’de Chicago’da, işçi bir ailenin çocuğu olarak doğdu; babası sosis ustasıydı. 15 yaşındayken Harvard’a kabul edildi ve 1958’de, 16 yaşında burslu olarak okula başladı.

Harvard’daki ikinci yılında psikolog Henry Murray’in yürüttüğü bir araştırmaya katıldı. Araştırmada öğrencilerin yazdığı denemeler, onlarla yüzleşen ve onları küçümseyen adı gizli bir kişiye veriliyordu; Murray’in kendi tanımıyla saldırılar “şiddetli, kapsamlı ve kişisel olarak aşağılayıcı”ydı.

1962’de Michigan Üniversitesi’ne geçti ve matematikte doktora yaptı. 1967’de tezi, üniversitenin o yılki en iyi matematik tezi ödülünü aldı. Tez jürisindeki bir hoca, onu ülkede belki 10–12 kişinin anlayıp değerlendirebileceğini söyledi.

1967’nin sonunda, 25 yaşında, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley’de öğretim üyesi oldu. 30 Haziran 1969’da hiçbir açıklama yapmadan istifa etti.

Ormana neden çekildi?

1971’de Montana’nın Lincoln kasabası yakınında kendi yaptığı ücra bir kulübeye yerleşti. Elektrik ve akan su yoktu. Az parayla, kendi kendine yetmeye çalışarak yaşadı; ara sıra işlerde çalışıyor, ailesinden de önemli ölçüde para desteği alıyordu.

Kulübesinin çevresindeki doğanın tahrip edildiğini gördükten sonra doğada yaşamanın olanaksızlaştığı sonucuna vardı. Sanayileşmeye karşı şiddete başvurmaya karar verdi.

Bombalar ve UNABOM soruşturması

1978 ile 1995 arasında Kaczynski, postayla ya da elden, giderek daha gelişkin bombalar ulaştırdı. Hedefleri, modern teknolojiyi ilerlettiğine ve doğanın yok edilmesine katkıda bulunduğuna inandığı kişilerdi. Bu saldırılarda 3 kişi öldü, 23 kişi yaralandı.

FBI, kimliği bilinmeyen faile UNABOM kod adını verdi: “University and Airline Bombing”, yani üniversite ve hava yolu bombalamaları. Basın bu yüzden ona Unabomber dedi.

Kurulan özel ekip 150’yi aşan tam zamanlı görevliye ulaştı. Ancak bomba parçalarının ayrıntılı incelemesi pek işe yaramadı; Kaczynski bombalarını hemen her yerde bulunabilecek hurda malzemeden yapıyordu. Soruşturmadaki profillerden biri de şüpheliyi mavi yakalı bir uçak teknisyeni olarak tanımlıyordu.

Manifesto neden yayımlandı?

1995’te Kaczynski basın kuruluşlarına mektuplar gönderdi. Amaçlarını anlatıyor ve büyük bir gazetenin, “Sanayi Toplumu ve Geleceği” adlı 35.000 sözcüklük metnini kelimesi kelimesine basmasını istiyordu. FBI metne “Unabomber manifestosu” adını verdi.

Metin, Sanayi Devrimi’nin ve sonuçlarının insanlık için bir felaket olduğu savıyla başlıyor; teknolojinin toplumu istikrarsızlaştırdığını ve insan özgürlüğünü aşındırdığını ileri sürüyordu.

ABD Adalet Bakanı Janet Reno metnin yayımlanmasını destekledi. Metin Eylül 1995’te The Washington Post’ta çıktı.

Kardeşi onu nasıl tanıdı?

Metni okuyan kardeşi David Kaczynski yazı üslubunu tanıdı. Önce Chicago’da özel dedektif Susan Swanson’ı tutup ağabeyinin yaptıklarını gizlice araştırttı, sonra kuşkusunu FBI’a bildirdi.

Haber, tutuklamadan önce basına ulaştı. CBS sunucusu Dan Rather, FBI Direktörü Louis Freeh’i aradı; Freeh haberin yayımlanması için 24 saat süre istedi.

Kulübede ne bulundu?

FBI ajanları 3 Nisan 1996’da Kaczynski’yi kulübesinde yakaladı. Aramada şunlar çıktı:

• Bomba parçaları,
• Kullanıma hazır bir bomba,
• El yapımı ateşli silahlar,
• 40.000 sayfalık el yazısı günlük.

Günlüklerde bomba yapım denemeleri ve saldırıların anlatımları vardı.

Kulübe sonradan devlet tarafından alındı ve Washington’daki Newseum’da sergilendi; 2019’un sonunda yakındaki bir FBI müzesine taşındı.

Sonrası

Kaczynski 22 Ocak 1998’de bütün suçlamaları kabul etti ve şartlı tahliye olanağı olmaksızın ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Cezasını Colorado’daki yüksek güvenlikli ADX Florence cezaevinde çekmeye başladı.

2021’de kanser teşhisi kondu. 10 Haziran 2023’te, 81 yaşında, hücresinde ölü bulundu.

Bildirisindeki düşünceler bugün de tartışılıyor ve akademik yazılarda anılıyor. Bu, o düşünceleri duyurmak için üç insanı öldürdüğü gerçeğini değiştirmiyor.

FBI’ın en uzun soruşturmasını sonuçlandıran şey ne ajan sayısı ne de harcanan paraydı: bir yazı üslubu ve onu tanıyan bir kardeşti.

Kaynaklar

1. Wikipedia (İngilizce): Ted Kaczynski ve maddenin atıfları; yazıdaki tarihler, sayılar ve soruşturma ayrıntıları bu maddeyle doğrulandı